برنامه عمران سازمان ملل متحد (UNDP) شبکه جهانی سازمان ملل برای توسعه است. این سازمان کشورها را به دانش، تجارب و منابع یکدیگر مرتبط ساخته و از ایجاد تحول در آنها با هدف کمک به مردم برای زندگی بهتر حمایت می کند. برنامه عمران سازمان ملل متحد در حال حاضر در 166 کشور جهان فعالیت دارد و آنها را در تدوین و اجرای راهکارهای بومی برای مقابله با چالش های جهانی و ملی در زمینه توسعه یاری می دهد. این کشورها نیز برای دستیابی به توسعه و افزایش توانمند یهای خود از امکانات برنامه عمران سازمان ملل متحد و طیف گسترده نهادهای همکار آن استفاده می کنند. این سازمان به کشورهای در حال توسعه کمک می کند کمکهای موثر را از شبکه جهانی دریات کرده و از آن به بهترین وجه استفاده کنند. همچنین این سازمان در تمام برنامه های خود از حقوق بشر و تقویت نقش زنان حمایت می کند.
در تجمع هزاره ی ملل متحد در سال 2000 رهبران جهان با قرار دادن توسعه در راس اولویتهای برنامه ی جهانی اهداف توسعه هزاره را تنظیم کردند. این اهداف تحقق برنامه های مشخصی را تا سال 2015 برای کاهش فقر گرسنگی بیماری بی سوادی و جلوگیری از نابودی محیط زیست و همچنین جلوگیری از تبعیض علیه زنان دنبال میکنند. برنامه توسعه ملل متحد از شبکه ی جهانی خود برای کمک به اعضای ملل متحد در ارتقای آگاهی و اشاعه ی پیشرفت استفاده میکند. برای تحقق این اهداف برنامه توسعه ملل متحد کشورها را به دانش تجارب و منابع یکدیگر پیوند داده و بدین ترتیب با کمک شبکه جهانی این سازمان کشورها میتوانند راه حل ها برای چالش های حکومتداری مطلوب٬ کاهش فقر٬ پیشگیری از بحران و بازسازی ٬ محیط زیست و انرژی و اچ آی وی و ایدز را به وجود بیاورند و آنها را با یکدیگر به اشتراک بگذارند.
گزارش توسعه ی انسانی که مهمترین نشریه ی برنامه عمران سازمان ملل متحد است٬ مطالب مهمی همچون مسائل کلیدی توسعه و ابزار برای برآورد شاخص های توسعه٬ تحلیل های جدید و مبتکرانه و بعضا" راهکارهایی صریح و بحث برانگیز را شامل میشود.
[
نگاهی اجمالی به فعالیت های برنامه عمران سازمان ملل متحد در جمهوری اسلامی ایران
[
برنامه عمران سازمان ملل متحد از سال 1966 در ایران دفتر نمایندگی داشته و به منظور ترویج توسعه ی انسانی پایدار در جوامع شهری و غیر شهری با شرکای بزرگ خود از دولت٬ شوراهای محلی٬ مؤسسات آکادمیک و بخش خصوصی همکاری نزدیک داشته است. از سال 1966 ده ها پروژه در زمینه های گونگونی همچون حکومتداری٬ مدیریت٬ محیط زیست٬ بهداشت٬ تجارت٬ کشاورزی و آموزش با موفقیت اجرا شده اند.
برنامه عمران سازمان ملل متحد به دولت ایران یاری می رساند تا بهترین راه حل ها برای فقر زدایی را به صورت یک راه حل ملی درآورد. در این راستا این سازمان یک الگوی موفق جهانی را به صورت یک پروژه ی پایلوت در استان سیستان و بلوچستان که از محرومترین مناطق ایران است ارائه داده است. این سازمان مشغول به بکارگیری نتایج این تجربه در فعالیت های مربوط به توانمند سازی اجتماع در سطح شهرستان ها در آینده می باشد.
برنامه عمران سازمان ملل متحد در زمینه ی آگاهی عمومی مربوط به حقوق بشر مطابق با استانداردهای جهانی و قوانین اسلامی کوشش میکند. بدین منظور این سازمان به تشکیل منبعی مرکزی در تهران در زمینه به اشتراک گذاشتن معلومات و ارتباط نزدیک میان سازمان های محتلف جامعه ی مدنی بومی کمک نموده است. در این راستا برنامه عمران سازمان ملل متحد کمک سازمان های غیر دولتی به اهداف توسعه ی ملی را تسهیل می کند. همچنین همکاری با قوه ی قضائیه در زمینه آسان سازی دسترسی به عدالت و پشتیبانی از مجلس در زمینه ی تفویت این ارگان و همچنین توانمند سازی آن از دیگر برنامه هایی می باشد که در دستور کار این سازمان قرار دارد.
برنامه عمران سازمان ملل متحد به ایران کمک میکند تا به تعهدات بین المللی خود مربوط به کنوانسیونهای محیط زیست نظیر مبارزه با بیابان زایی٬ حفاظت از تنوع زیستی٬ کاهش گازهای گلخانه ای٬ کاهش آلاینده های ارگانیگ ماندگار و از بین بردن مواد مخرب لایه ی اوزون عمل کند. این سازمان همچنین همکاری تنگاتنگی با دولت در زمینه ی کاهش تاثیرات بلایای طبیعی بر توسعه ی اقتصادی و اجتماعی دارد.
برنامه کمکهای کوچک برنامه عمران سازمان ملل متحد که از طرف صندوق جهانی محیط زیست تأمین اعتبار می شود٬ از حفظ پایدار محیط زیست و موجودات زنده از طریق مشارکت محلی حمایت میکند. این برنامه مشارکت را از طریق گفتگو و شرکت فعال تشکل های محلی و به خصوص زنان ترویج و تشویق میکند تا به حفظ مناطقی که از نظر جهانی برای محیط زیست اهمیت ویژه دارند٬ کمک شود.
نقش برنامه عمران سازمان ملل متحد در تیم کشوری سازمان ملل متحد
نظام هماهنگ کننده ی مقیم
هماهنگ کننده ی مقیم برنامه عمران سازمان ملل متحد همانطور که در اکثر کشورها این گونه است در ایران نیزمسئولیت هماهنگ کننده ی مقیم تیم کشوری را بر عهده دارد. به عنوان نماینده ی دبیر کل سازمان ملل متحد هماهنگ کننده ی مقیم مسئولیت کلی فعالیت ها ی سازمان ملل متحد و همچنین هماهنگ کردن این فعالیت ها در مقطع کشوری را عهده دار میباشد. تحت رهبری این مقام 17 آژانس و برنامه های ملل متحد در ایران تیم کشوری را تشکیل میدهند و برای شناسایی زمینه هایی که نظام ملل متحد در آنها مداخله میکند فعالیت میکنند.
تحت کنترل هماهنگ کننده ی مقیم واحد پشتیبانی از این مقام میکوشد تا هماهنگی میان آژانس ها و برنامه های حاضر در ایران را به واسطه ی تشکیل ملاقات هایی میان آنها و پیگیری قعالیتهای مشارکتیشان٬ فراهم کند. به علاوه این واحد از وجود پیگیری هماهنگ کنفرانس های سازمان ملل متحد اطمینان خاطر به عمل می آورد. این واحد میکوشد تا خط مشیی هماهنگ در زمینه ی مسائل مشترکی همچون دوره های برنامه ها و پیشنهادات و خدمات مشترک دنبال شود. از دیگر فعالیت های این واحد هماهنگ کردن گروه های موضوعی داخل آژانس ها٬ گروه های متخصصین و پی گیری "ارزیابی عمومی کشور" و "چارچوب کمک های توسعه ای سازمان ملل متحد" می باشد. فعالیت های نظام هماهنگ کننده ی مقیم در گزارش سالانه ی هماهنگ کننده ی مقیم گنجانده می شوند.
.
چارچوب کمک های توسعه ای سازمان ملل متحد